Ülkemiz hava sahasını ve havalimanlarını kullanarak gerçekleştirilecek uçuşlar, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu başta olmak üzere ilgili mevzuat ve Havacılık Bilgi Yayını (AIP) (Gen 1.2) prosedürlerine göre yürütülür. Uçuş izin başvuruları ülkemizin ticari çıkarları ile uçuş emniyeti ve güvenliğini temel alarak Genel Müdürlüğümüzce değerlendirilir.


Uçuş izin başvuruları Hava Ulaşım Daire Başkanlığı tarafından incelenmekte olup, başvurular hafta içi çalışma saatleri içerisinde (08.30 – 17.30 TSİ) Genel Müdürlüğümüze, hafta sonu ve çalışma saatleri dışında Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü FIC birimine yapılır. (Gen 1.1)

Özel uçuş izin işlemleri ise Hava Seyrüsefer Daire Başkanlığımız tarafından yürütülmektedir. Çoğunlukla sivil ve askeri kurumlarla koordinasyon gerektirmektedir. Bu kapsamda ilgili uçuş müsaadesinin koordinasyon sürecinin tamamlanabilmesi için başvuru sürelerine riayet edilmelidir. Bu sürelere uymayan müracaatlar Genel Müdürlüğümüzce değerlendirmeye alınmamaktadır.
Ticari Uçuş İzin Başvuruları

Hava araçlarının iniş, kalkış ve üst geçiş kuralları AIP Gen 1.2 de belirtilmekte olup uçuş izin başvuruları web tabanlı Sivil Havacılık Bilgi Yönetim Sistemi (SHBYS - http://otomasyon.shgm.gov.tr/shgmSeam/) ve AFTN (LTAAYAAT) üzerinden yapılmaktadır.

Hava Ulaşım Daire Başkanlığı Uçuş Değerlendirme ve İzinlendirme Müdürlüğü
Telefon (312) 203 60 58 – 203 61 17 – 203 61 63 – 203 62 58
Faks (312) 215 80 94
AFTN LTAAYAAT

 

  • Fotoğraf Çekimi, Maden Arama, Akrobasi vb. gibi Özel Uçuş Müsaadeleri ayrıntılı için
Hava Seyrüsefer Daire Başkanlığı Hava Trafik Yönetim Müdürlüğü
Telefon 0312 203 60 18 - 203 60 17 - 203 61 37
Faks (312) 212 46 84
AFTN LTAAYAYX

Tarifeli Yolcu Seferleri İçin Frekans Hakları Kullanım Ve Başvuru Tablosu

Ülkemizin toplam 165 ülke ikili hava ulaştırma anlaşması mevcut olup, anlaşmalar kapsamında belirlenen haklar, hakların kullanımı ve tahsisat için başvuru yapılabilecek hatlar aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.

Ticari Uçuş İzni Başvuruları

 

Hava araçlarının iniş, kalkış ve transit geçiş kuralları AIP Gen 1.2 de belirtilmekte olup uçuş izin başvuruları Web tabanlı Sivil Havacılık Bilgi Yönetim Sistemi (SHBYS) ve AFTN üzerinden yapılmaktadır.

Kendi ülkelerinden geçerli işletme ruhsatı olmayan hava taşıyıcılarının, Ülkemiz hava sahasının ve hava alanlarının kullanımına izin verilmez.

Sivil Havacılık Bilgi Yönetim sistemi üzerinden uçuş izni başvurusunda bulunmak için öncelikle hava taşıyıcılarının, Ülkemizdeki temsilcisi veya anlaşmalı Temsil-Gözetim ve Yönetim Kuruluşu tarafından sisteme tanımlanması gerekmektedir. Bu kapsamda hava taşıyıcısına ait İşletme Ruhsatı, Yetki belgesi ve yer hizmetleri anlaşmasının bir örneğini Sivil Havacılık Bilgi Yönetim sistemine yüklemesi gerekmektedir. Hava taşıyıcısının sisteme tanımlanmasının ardından verilen onay ile sisteme tescil başvurusunda bulunabilir.

İlgili hava taşıyıcısının uçuş izni başvurusunda yer alacak hava araçlarına ait aşağıdaki belgelerin Sivil Havacılık Bilgi Yönetim sistemine yüklenmesi gerekmektedir:

  • Uçuşa elverişlilik sertifikası
  • Gürültü Sertifikası
  • Tescil Sertifikası
  • Sigorta Sertifikası ( Üçüncü şahıs mali mesuliyet ve yolcu sigorta belgelerinin AIP Gen 1.2 Ek-1 ve Ek-2 de yer alan formlara göre hazırlanıp, orijinal nüshalarının Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne gönderilmiş olması gerekmektedir.)

Bu evraklar her uçuş başvurusunda yüklenmeyecek ancak geçerlilik süresi dolduğunda güncellenecektir.

  1. Tarifeli Uçuş İzni
  2. Tarifesiz Uçuş İzni
  • Kargo charter uçuşlar
  • Kapalı tur
  • Özel charter
  • Turistik Charter uçuşlar
  • Bagaj Taşımacılığı

  1. Tarifeli Uçuş İzni

Tarifeli uçuşlar; belirli bir program dâhilinde, ülkeler arasında yapılan sivil havacılık anlaşma kapsamında, tayin olunan havayolları tarafından belirlenen noktalar ve frekans doğrultusunda yapılan uçuşlardır. 

Sezonluk başvurular tarife döneminde en geç 30 gün önce, ilave ve değişiklikler 2 iş günü öncesinden Sivil Havacılık Bilgi Yönetim sistemi üzerinden yapılır.

Tarifeli uçuşlara yönelik müracaat usulleri ve istenilen belgeler AIP Gen 1.2 Madde 3.2. ve 3.3. de belirtilmiş olup, aşağıda da yer almaktadır.

  • İşleticinin ticari unvanı ve adresi,
  • Uçuş noktaları,
  • Kullanılacak uçuş yolları,
  • Uçuş gün ve saatleri,
  • Hava aracı tipi,
  • Tescil işareti ve sefer numarası,
  • Üçüncü şahıs mali mesuliyet ve yolcu sigorta belgeleri, (Ek-1 ve Ek-2’de yer alan formların doldurularak, orijinal nüshaların Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ne gönderilmesi gerekmektedir.)
  • Kendi ülkesinin Sivil Havacılık otoritesince düzenlenmiş İşletme Ruhsatı ile tarifeli uçuş yetki belgesi,
  • Uçuş amacı;

 

  1. Tarifesiz Uçuş İzni
  • Turistik Charter uçuşlar
  • Kapalı Tur
  • Özel Charter uçuşlar
  • Kargo Charter uçuşlar
  • Bagaj Taşımacılığı

Tarifesiz Uçuş İzni

Tarifesiz uçuş izni başvuruları; sezonluk uçuşlar için 30 gün öncesinden; diğer uçuşlar için 5 gün öncesinden, acil uçuşlar için 48 saat öncesinden, hafta içi Genel Müdürlüğümüz Hava Ulaşım Dairesi Başkanlığına, mesai saatleri dışında, hafta sonu ve resmi tatillerde (sezonluk uçuşlar hariç) ise DHMİ Ankara Esenboğa Uluslararası Havalimanı FIC Birimine yapılır.

Tarifesiz uçuşlar ve devlet uçakları için müsaade başvuruları aşağıdaki bilgiler ve sıra dahilinde yapılması gerekmektedir.

  • Müracaat eden kuruluş,
  • İşleticinin adı ve adresi,
  • Hava aracının milliyeti,
  • Hava aracının tipi / MTOW,
  • Hava aracının tescili,
  • Sefer sayısı / Çağrı adı,
  • Pilotun adı ve mürettebat sayısı ( Askeri uçuşlarda buna ek olarak pilotun rütbesi),
  • Uçuş amacı;
    • Yolcu uçağı ise yolcu adedi, (Askeri meydan kullanılması halinde yolcu isim listesi )
    • Kargo uçağı ise, kargo kapasitesi ve türü
  • Kalkış - varış havaalanı ve Türk FIR ’ları içinde hava aracının takip edeceği güzergahı,
  • Türk FIR ’larına / FIR ’larından giriş / çıkış noktaları ve bu giriş / çıkışların tarihi ve tahmini zamanları,
  • Eğer hava aracı Türkiye’ye inecekse, ineceği / kalkacağı havaalanının adı, uçuş tarihi ve iniş kalkış saatleri,
  • Eğer varsa VIP yolcuların adları, rütbeleri ve unvanları,
  • Hava aracında herhangi bir zararlı materyal, silah, savaş gereci, Tehlikeli / patlayıcı madde (varsa ICAO tanıtma kodlarının yazılması), optik ya da elektronik savaş donanımı olup/ olmadığına dair detaylı bir açıklamanın da yer aldığı kargo beyanı,
  • Eğer kiralık bir uçuşsa kiralayanın adı, adresi ve iş dalı.

Turistik Charter uçuşlar; 

Halkın kullanımına açık olarak tamamen havayoluyla veya kısmen havayolu, kısmen de kara / deniz yoluyla yapılan ve önceden düzenlenmiş bir ya da birden fazla seyahat acentesi ile uçağın tamamını kapsayan kira sözleşmesine dayanarak geliş - gidiş esası çerçevesinde, rezervasyon yapmış yolcuların taşınması amacıyla düzenlenen charter uçuşlardır. Bu uçuşlarda tek yönlü bilet ile yolcu taşınmaz. Detaylı bilgi AIP Gen 1.2, Madde 4.4.1. de belirtilmiştir.

Tarifesiz seferler için istenilen belgelere ilave olarak aşağıda yer alan belgelerde Turistik Charter Uçuş İzni müracaatlarına eklenir.

  • Madde 3.3 e ilave olarak Tur operatörü ile hava taşıyıcısı arasında imzalanmış bulunan kontrat ibraz edilir.

 

Kapalı Tur Uçuşlar;

Şirket veya spor organizasyonu, seminer, konferans toplantısı gibi özel sebeplerle düzenlenen, geliş ve gidiş kuralı esas alınarak gerçekleştirilen uçuşlardır. Havayolu işletmeleri ile yapılan sözleşme ile madde 3.3’e göre başvuru yapılır.

Özel Charter Uçuşlar;

Tek bir kiralayan ile hava aracının tamamını kapsayan bir kira sözleşmesine dayanarak belirli bir gruba tahsis edilen geliş veya gidiş esaslı, yolcunun ayrıca bir ücret ödemediği uçaşlardır.Madde 3.3’e göre başvuru yapılır.


Kargo charter uçuşlar;
 

Türk Hava sahası veya havaalanları kullanılarak önceden belirtilen bir uçuş tarifesine bağlı olmaksızın sadece kargo taşımak üzere yapılan seferlerdir. Detaylı bilgi AIP Gen 1.2 4.4.2.3 de belirtilmektedir.
Tarifesiz seferler için istenilen belgelere ilave olarak aşağıda yer alan belgelerde Kargo Charter Uçuş İzni müracaatlarına eklenir.

  • Taşıyıcı ile kargo sahibi veya kargo acentesi arasındaki kontrat,
  • Kargonun cinsi ve miktarı,
  • Kargo sahibinin veya hava aracını kiralayanın ticari unvanı, adı, adresi, telefon numarası ve faks numarası,
  • Alıcı firmanın ticari unvanı, adı, adresi, telefon numarası ve faks numarası,

Bagaj Taşımacılığı;

Yolcu beraberinde taşınmayan (yolcu olmaksızın) bagajlara yönelik hava aracının tamamını kapsayan kira sözleşmesine dayanarak, bir ya da birkaç uçuş ile, belli noktalar arasında gerçekleşen uçuşlardır. Detaylı bilgi AIP Gen 1.2  4.4.2.4.1 de belirtilmektedir. Madde 3.3.’e ilave olarak istenen belgeler:

  • Yükün miktarı,
  • Yükün sahibinin/Alıcı firmanın veya kargo acentesinin ticari ünvanı, adı, iletişim bilgileri (adresi, telefon numarası, e-postası ve faks numarası)
  • Havayolu işletmesi ile yük sahibi veya kargo acentesi arasında imzalanmış uçuşu kapsayan sözleşme

Genel Müdürlüğümüz tarafından değerlendirilen uçuş izni başvuruları; Sivil Havacılık Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden, DHMİ Genel Müdürlüğü, DHMİ FIC Birimi ve ilgili havayoluna bildirilir.

Genel Havacılık Uçuşları

 

Ticari amaçlı uçuşlar olmayıp, özel uçuş, ambulans uçuşu veya doğal afetlerde yardım malzemesi taşınması yönelik uçuşlardır.

  • Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC) kapsamında gerçekleştirilecek Genel havacılık uçuşları için Genel Müdürlüğümüzden Uçuş müsaadesi alınmasında gerek yoktur. Kalkış saatinden en az 3 saat önce Hava trafik Ünitesine uçuş planı çeker.(AIP GEN 1.2 2.1.1)

—   ECAC ülkeleri için tıklayınız.

  • ECAC dışındaki ülkeler için, ülkemizle ikili hava ulaştırma anlaşması bulunan ICAO üyesi ülkelerin kayıtlı hava araçları mali sorumluluk, üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası ve uçuşa elverişlilik belgelerinin SHGM otomasyon sisteminde tanımlı ve geçerli olması kaydıyla ambulans uçuşu, arama kurtarma ve tabii afetlerde yardım malzemesi taşıyacak havayolu/ hava aracı işleticilerinin ve teknik iniş, genel havacılık veya kişinin kendi hava aracı ile iş seyahati amaçlı yapacağı uçuşlar için Türk Hava Sahasına girmeden, uçuştan en az (3) saat önce uçuş planı ile izin verilir.(AIP GEN 1.2 2.1.2-2.1.3)


Tarifesiz uçuşlar ve devlet uçakları için müsaade başvuruları aşağıdaki bilgiler ve sıra dahilinde yapılması gerekmektedir.

 

  • Müracaat eden kuruluş,
  • İşleticinin adı ve adresi,
  • Hava aracının milliyeti,
  • Hava aracının tipi / MTOW,
  • Hava aracının tescili,
  • Sefer sayısı / Çağrı adı,
  • Pilotun adı ve mürettebat sayısı ( Askeri uçuşlarda buna ek olarak pilotun rütbesi),
  • Uçuş amacı;
    • Yolcu uçağı ise yolcu adedi, (Askeri meydan kullanılması halinde yolcu isim listesi )
    • Kargo uçağı ise, kargo kapasitesi ve türü
      Kalkış - varış havaalanı ve Türk FIR ’ları içinde hava aracının takip edeceği güzergahı,
      Türk FIR ’larına / FIR ’larından giriş / çıkış noktaları ve bu giriş / çıkışların tarihi ve tahmini zamanları,
      Eğer hava aracı Türkiye’ye inecekse, ineceği / kalkacağı havaalanının adı, uçuş tarihi ve iniş kalkış saatleri,
      Eğer varsa VIP yolcuların adları, rütbeleri ve unvanları,
      Hava aracında herhangi bir zararlı materyal, silah, savaş gereci, Tehlikeli / patlayıcı madde (varsa ICAO tanıtma kodlarının yazılması), optik ya da elektronik savaş donanımı olup/ olmadığına dair detaylı bir açıklamanın da yer aldığı kargo beyanı,
      Eğer kiralık bir uçuşsa kiralayanın adı, adresi ve iş dalı

Özel İzne Tabi Uçuşlar

Özel uçuş izini işlemleri Hava Seyrüsefer Daire Başkanlığımız tarafından yürütülmektedir. Çoğunlukla sivil ve askeri kurumlarla koordinasyon gerektirmektedir. Bu kapsamda ilgili uçuş müsaadesinin koordinasyon sürecinin tamamlanabilmesi için başvuru sürelerine riayet edilmelidir. Bu sürelere uymayan müracaatlar Genel Müdürlüğümüzce değerlendirmeye alınmamaktadır.
 
Değerlendirmeye alınan başvuruların, koordinasyon sürecinin olumlu sonuçlandırılması durumunda, Genel Müdürlüğümüzce gerekli bilgileri ve kuralları içerecek şekilde hazırlanan metin AFTN kanalı vasıtasıyla DHMİ Genel Müdürlüğü NOTAM ofisine gönderilerek uçuş müsaadesi/NOTAM yayınlanması sağlanır. Aynı zamanda, işletmeye Müsaadenin/NOTAM’ın bir örneği faks yoluyla iletilir. Görüş olumsuz ise işletmeye resmi yazıyla bilgi verilir.
 
İşletmelerin uçuş gerçekleştirdiği süre kadar Hizmet Tarifesinde yer alan ücreti Genel Müdürlüğümüz hesaplarına yatırmaları gerekmektedir. (Uçuşun gerçekleştirilememesi durumunda (meteorolojik koşul, cihaz arızası vb.) işletmeden uçuşun gerçekleştirilemediğine dair iptal yazısı alınır.)

Hava Seyrüsefer Daire Başkanlığı Hava Trafik Yönetim Müdürlüğü

Telefon  (312) 203 60 18-203 60 17- 203 61 37
Fax (312) 212 46 84
AFTN LTAAYAYX

Diplomatik Uçuşlar

Yabancı Devlet Başkanlarını taşıyan hava araçları, her türlü harp malzemesi, radyoaktif madde, silah ve cephane taşıyan ve askeri birliklerin naklinde kullanılan hava araçları için yapılacak uçuş izni başvuruları, planlanan uçuştan 10 iş günü önce, diplomatik kanallardan Dışişleri Bakanlığına yapılır. (AIP Gen 1.2 1 Dışişleri.16) Bakanlığı tarafından yapılan değerlendirme sonucu Genel Müdürlüğümüze iletilir ve uçuş izni değerlendirilir.

Askeri Havalimanına Yapılacak Uçuşlar

Askeri statülü havaalanlarına yapılacak uçuşlar için Askeri havaalanları için hazırlanmış olan Uçuş Müsaadesi Talep Formu ile doldurularak Genel Müdürlüğümüze uçuş izni için başvuru yapılır.  İlgili makamlarla gereken koordine işlemleri Genel Müdürlüğümüz tarafından yürütülmektedir.

İzinden İstisnalar

Yerli ve yabancı Havayolu işletmelerinin; SHGM otomasyon sisteminde onaylı hava araçları ile yolcu ve kargo taşınmaması kaydıyla iç ve dış hatlarda planlanan intikal uçuşlar(askeri meydanlar hariç),  planlı münferit teknik inişler ile uçuş izni olan hava araçlarının sefer sayısı değişiklikleri üç saat önce uçuş planı sunulması ile izinlendirilir.(AIP GEN 1.2 1.12)